CZYTANIA

lut 02, 2011

Biblijny model wychowania w judaizmie

Na określenie „wychowanie” Żydzi używali hebrajskiego terminu jasar, które obok podstawowego pojęcia oznaczał również: „karcić”, „uczyć”, „nauczać”, „udzielić nagany”. Jasar to konkretne oddziaływanie osoby na osobę; z jednej strony Boga na człowieka, zaś z drugiej jednego człowieka na drugiego (por. L. Koehler 2008, s. 396).

Dla chłopców największym autorytetm w rodzinie był ojciec. Wychowanie rodzinne głownie odbywało się przy pracy razem z ojcem, przy okazji różnych obyczajów rodzinnych, poprzez które stopniowo dziecko przyswajało sobie tradycje religijne swego narodu. To właśnie ojcu przypadła rola nauczania przykazań Bożych (zob. Pwt 6,7) i modlitw. Przy tych modlitwach oraz podczas ceremonii obrzezania, czy z okazji szabatu, wyjaśniał dzieciom poszczególne obrzędy i przedstawiał ich znaczenie. Ojciec opowiadał dzieciom o wielkich dziełach Bożych, które Jahwe dokonał dla swego ludu (zob. Wj 13,14). Prócz tego wychowania rodzinnego, dziecko po ukończeniu piątego roku życia uczęszczało do szkoły, znajdującej się przy synagodze. Rabbi – nauczyciel, był jednym z członków tzw. „małego sanhedrynu” i posługiwał się metodami mnemotechnicznymi swoich czasów, takimi jak: paralelizmy, antytezy, powtórzenia, asonanse. Podręcznikiem do każdego przedmiotu (geografia, historia, jęz. hebrajski, śpiew, muzyka) była Biblia. Kiedy dziecko ukończyło lat dziesięć, wtedy opuszczało szkołę i najczęściej zaczynało się uczyć zawodu swego ojca. Po ukończeniu trzynastego roku (i jednego dnia) życia każdy Izraelita stawał się bar – miswah „synem przykazania”, był zobowiązany zachowywać Prawo, odprawiać modły i zachowywać nakazane posty. Gdy chciał robić dalszą karierę np. jako kapłan czy sędzia, msiał uczyć się do 30 roku życia. Przedmiotem szczególnym dociekań myśli żydowskiej wówczas było Prawo Boże i mądrość. Wszystko, tzn. cała hebrajska nauka dokonywała sie w perspektywie religijnej, np. w geografii umiejscawiano Izrael w centrum świata jako Naród Wybrany, w matematyce stosowano obliczenia mające również zastosowanie w Biblii, a liczby posiadały znaczenie symboliczne (np. imię Dawid ma trzy spółgłoski D+W+D = którym odpowiadają następujące cyfry 4+6+4 = 14 – wymiar symboliczny w Biblii 14 pokoleń – zob. Mt 1,6.17). Żydzi jako jedyny wówczas naród, byli przekonani, że siły przyrody wcale nie są usposobieniem świętych rzeczy (jak u Egipcjan, Babilończyków, Filistyńczyków, Fenicjan, Greków, Rzymian i innych). Te rzeczy nie przedstawiają żadnych magicznych i tajemniczych sił oraz nie budzą przerażenia: jako zwykłe stworzenia są one poddane Stwórcy. W tym właśnie sensie biblijna wizja świata dla poznania ludzkiego przedstawia teren wolny od jakichkolwiek zakazów (por. X. Léon – Dufour 1993, s. 79 – 84). Judaizm przyjął model wychowania: Bóg – człowiek, a następnie: rodzic (ojciec) – rabin (synagoga) – rodzic (ojciec + praktyka zawodowa) lub rodzic – rabin (synagoga) – inni (prawnicy, lekarze itd.).


Inne wpisy z danej kategorii: Czytania

RSSWpisy (0)

Trackback URL

Wpisz się




Jeśli chcesz pokazać zdjęcie, kliknij Gravatar.