Wiara na co dzień

Wigilia i opłatek: znaczenie polskich tradycji

Opłatek, pusty talerz, sianko pod obrusem i pierwsza gwiazdka. Co oznaczają wigilijne zwyczaje?

Wigilia i opłatek: znaczenie polskich tradycji
Gerard van Honthorst, „Pokłon pasterzy” · domena publiczna · Wikimedia Commons

Wigilia Bożego Narodzenia to dla wielu Polaków najważniejszy wieczór w roku. Jej zwyczaje mają głęboki sens religijny, który warto przypominać dzieciom.

Pierwsza gwiazdka

Wieczerzę rozpoczyna się, gdy na niebie pojawi się pierwsza gwiazda. Przypomina ona gwiazdę betlejemską, która prowadziła Mędrców do Jezusa.

Czytanie Ewangelii i modlitwa

Najlepiej rozpocząć wieczerzę od przeczytania fragmentu Ewangelii o narodzeniu Jezusa (Łk 2,1–14) i wspólnej modlitwy — tak, by Jezus był pierwszym zaproszonym Gościem.

Opłatek

Łamanie się opłatkiem to zwyczaj bardzo polski. Opłatek, wypiekany z mąki i wody jak hostia, ale niepoświęcony, przypomina o Eucharystii i o Betlejem, czyli „domu chleba”. Dzieląc się nim, składamy sobie życzenia, przebaczamy urazy i wyrażamy miłość. To moment pojednania w rodzinie.

Sianko pod obrusem

Siano kładzione pod obrus przypomina, że Jezus urodził się w ubogiej stajni i został położony w żłobie.

Pusty talerz

Dodatkowe nakrycie przygotowuje się dla niespodziewanego gościa — wędrowca, samotnego sąsiada, kogoś w potrzebie. Przypomina też, że w drodze może do nas przyjść sam Chrystus. Bywa również znakiem pamięci o zmarłych i nieobecnych.

Postne potrawy

Tradycyjnie wigilijne potrawy są bezmięsne. Choć dziś Kościół w Polsce nie nakłada w Wigilię obowiązku wstrzemięźliwości od mięsa, wiele rodzin zachowuje tę tradycję jako przygotowanie do świętowania. Liczba potraw bywa różna — mówi się o dwunastu, na pamiątkę dwunastu Apostołów.

Kolędy i pasterka

Po wieczerzy rodziny śpiewają kolędy, a o północy (lub wcześniej wieczorem) uczestniczą w Pasterce — Mszy na pamiątkę pasterzy, którzy pierwsi przyszli pokłonić się Dzieciątku.

Kategorie: Adwent i Boże Narodzenie Tradycje i zwyczaje