Góra Świętej Anny — sanktuarium św. Anny i kalwaria

Dlaczego warto tu przyjechać

Góra Świętej Anny to najwyższe wzniesienie Chełmu na Opolszczyźnie — dawny wulkan, z którego widać rozległą równinę Śląska. Na szczycie stoi franciszkański klasztor z bazyliką, w której od czterech wieków czczona jest figura św. Anny Samotrzeciej — babki Jezusa, trzymającej na rękach Maryję i Dzieciątko. Na stokach rozciąga się kalwaria z ponad trzydziestoma kaplicami, a w zboczu zbudowano Grotę Lourdes.

To miejsce szczególnie ważne dla mieszkańców Śląska Opolskiego — Polaków, Ślązaków i Niemców — od pokoleń przybywających tu na odpusty, a także dla rodzin, które powierzają się opiece św. Anny.

Historia

Pierwszy kościół na górze, pw. św. Jerzego, zbudowano w 1480 roku z fundacji rodu Strzałów. Na początku XVII wieku przeniesiono do niego z Ujazdu słynącą cudami lipową figurkę św. Anny Samotrzeciej z około 1480 roku, zawierającą relikwie świętej. Wtedy też zmieniono wezwanie kościoła, a góra zyskała nową nazwę.

W 1655 roku, w czasie potopu szwedzkiego, przybyli tu franciszkanie z Krakowa, którzy zbudowali klasztor i przebudowali kościół. W latach 1700–1709 hrabia Jerzy Adam Gaschin ufundował kaplice kalwaryjskie na wschodnich stokach góry, zaprojektowane przez Domenico Signo. Od 1764 roku franciszkanie prowadzą na kalwarii nabożeństwa, a w 1779 roku przybyła tu pierwsza wielka pielgrzymka z Bytomia — początek tradycji pielgrzymek śląskich. W 1768 roku przy klasztorze powstał Rajski Plac — arkadowy dziedziniec dla pielgrzymów.

W XIX i XX wieku sanktuarium przeżywało burzliwe chwile — m.in. kasatę klasztoru w czasach Kulturkampfu i walki podczas powstań śląskich w 1921 roku. 29 czerwca 1980 roku kościół otrzymał tytuł bazyliki mniejszej, a w 1983 roku sanktuarium odwiedził Jan Paweł II.

Figura św. Anny Samotrzeciej

Niewielka rzeźba z drewna lipowego mierzy 54 cm. Przedstawia św. Annę trzymającą na lewym ramieniu małą Maryję, a na prawym Dzieciątko Jezus. W głowie figury umieszczono relikwie św. Anny. Od 1896 roku figura stoi w ołtarzu głównym bazyliki. Św. Annę czci się tu jako patronkę matek, babć i rodzin.

Co warto zobaczyć

• Bazylika św. Anny — gotycki w genezie kościół z barokowymi i neobarokowymi przebudowami, z sześcioma ołtarzami bocznymi.
• Rajski Plac — arkadowy dziedziniec z XVIII wieku, gdzie stoją dawne konfesjonały używane podczas odpustów.
• Kalwaria — ponad 30 kaplic rozsianych po zboczach, z Drogą Krzyżową i kaplicami maryjnymi.
• Grota Lourdes — wybudowana w początkach XX wieku, miejsce odpustowych Mszy polowych.
• Pomnik Czynu Powstańczego i amfiteatr — pamiątki XX-wiecznej historii regionu na zboczach góry.
• Rezerwat geologiczny i ścieżki przyrodnicze — ślady dawnego wulkanu.

Informacje dla pielgrzymów

Sanktuarium prowadzą franciszkanie. Msze Święte odprawiane są codziennie, a podczas odpustów także w Grocie Lourdes i na kalwarii. Program odpustów i porządek nabożeństw sprawdzaj na stronie sanktuarium. Przy klasztorze działa dom pielgrzyma.

Jak dojechać i parking

Góra Świętej Anny leży ok. 35 km na południowy wschód od Opola i ok. 10 km od Strzelec Opolskich, w pobliżu autostrady A4 (zjazd Olszowa lub Gogolin). Parkingi znajdują się u podnóża i przy szczycie góry.

Ile czasu zarezerwować

Bazylika i Rajski Plac — około godziny; z kalwarią i Grotą Lourdes — 3–4 godziny.

W okolicy

• Park Krajobrazowy Góra Świętej Anny — szlaki piesze i rowerowe.
• Kamień Śląski — sanktuarium św. Jacka.
• Opole — katedra z obrazem Matki Bożej Opolskiej (dawny obraz piekarski) — zob. Piekary Śląskie.

Ciekawostki

• Wcześniej wzniesienie nazywano Górą św. Jerzego.
• Pierwszą zorganizowaną pielgrzymkę z Bytomia odnotowano w 1779 roku.
• Figura św. Anny ma niespełna pół metra wysokości.

Mapa

Otwórz w OpenStreetMap · Wyznacz trasę

Galeria

Przewodniki i trasy z tym miejscem

• Sanktuaria na weekend14 miejscPomysły na dwudniowe wyjazdy z modlitwą i odpoczynkiem — z Krakowa, Warszawy, Wrocławia, Katowic i z wakacji na Mazurach lub Podhalu.