Sanktuarium Matki Bożej Licheńskiej w Licheniu Starym

Dlaczego warto tu przyjechać

Licheń zaskakuje skalą. Na równinie nad jeziorem, kilkanaście kilometrów od Konina, wznosi się złota kopuła bazyliki widoczna z daleka — to największy kościół w Polsce. A w jego wnętrzu, w centralnym miejscu, znajduje się maleńki obraz Matki Bożej Bolesnej, który mieści się w dłoniach. Ten kontrast mówi wiele o tym miejscu: monumentalna świątynia zbudowana z ofiar wiernych ma służyć przede wszystkim modlitwie przed skromnym wizerunkiem.

Sanktuarium to rozległy teren: bazylika, stary kościół św. Doroty, sztuczne wzgórze Golgoty z kaplicami i grotami, las w Grąblinie, w którym zaczęła się historia obrazu, domy pielgrzyma i tereny zielone. Warto przyjechać na cały dzień.

Historia obrazu i sanktuarium

Historię Lichenia tradycja sanktuarium wiąże z dwiema osobami. Pierwszą jest Tomasz Kłossowski, kowal z okolicy, ciężko ranny w bitwie pod Lipskiem w 1813 roku. Według przekazu ujrzał wtedy Matkę Bożą z orłem na piersi, która obiecała mu powrót do zdrowia i poleciła odnaleźć Jej wizerunek. Po latach Kłossowski odnalazł niewielki obraz Matki Bożej Bolesnej i zawiesił go na sośnie w lesie grąblińskim (1836).

Drugą postacią jest pasterz Mikołaj Sikatka, któremu w latach 1850–1852 — według tradycji — Maryja ukazywała się w tym samym lesie, wzywając do pokuty i modlitwy różańcowej oraz zapowiadając nieszczęścia. Gdy w 1852 roku okolice nawiedziła epidemia cholery, ludzie zaczęli tłumnie przychodzić do obrazu. Po badaniu sprawy przez władze kościelne wizerunek przeniesiono do kościoła parafialnego w Licheniu.

Warto wyraźnie odróżnić dwie sprawy: Kościół zezwolił na kult obrazu i go ukoronował, natomiast relacje Kłossowskiego i Sikatki są przekazem tradycji sanktuarium, a nie przedmiotem formalnego orzeczenia o nadprzyrodzonym charakterze objawień.

W 1949 roku opiekę nad sanktuarium przejęli księża marianie. 15 sierpnia 1967 roku prymas Stefan Wyszyński i kard. Karol Wojtyła ukoronowali obraz koronami papieskimi. Od lat 70. XX wieku powstawały kolejne obiekty, a w latach 1994–2004 z inicjatywy kustosza ks. Eugeniusza Makulskiego wzniesiono nową bazylikę. W czerwcu 1999 roku budowę poświęcił Jan Paweł II, w 2004 roku świątynię konsekrowano, a w 2005 otrzymała tytuł bazyliki mniejszej. W 2006 roku obraz przeniesiono do niej z kościoła św. Doroty.

Znaczenie religijne

Matka Boża Licheńska czczona jest jako Bolesna Królowa Polski — Maryja zatroskana o losy narodu i wzywająca do nawrócenia. Na obrazie widać Jej twarz pochyloną ku orłowi białemu na piersi, co dla pielgrzymów od XIX wieku było znakiem związku modlitwy z losami ojczyzny. Licheń jest dziś jednym z najliczniej odwiedzanych sanktuariów w Polsce; przyjeżdżają tu zarówno grupy parafialne, jak i rodziny na jednodniowe wyjazdy.

Bazylika — co warto wiedzieć

Pięcionawowa świątynia na planie krzyża, z centralną kopułą i wysoką wieżą, powstała według projektu Barbary Bieleckiej. Budowę sfinansowano z datków. Architektura zawiera wiele symboli:

• do wejścia prowadzą 33 stopnie — lata ziemskiego życia Chrystusa;
• świątynia ma 365 okien i 52 drzwi — liczbę dni i tygodni w roku;
• 12 kolumn przypomina apostołów;
• złocisty kolor szyb i motywy kłosów nawiązują do falującego łanu zboża.

W bazylice znajduje się największy w Polsce zespół organowy (157 głosów) oraz dzwon „Maryja Bogurodzica” — jeden z największych w kraju. W dolnym kościele mieszczą się kaplice: Trójcy Świętej, 108 Błogosławionych Męczenników i kaplica Piety. Nad prezbiterium działa muzeum im. ks. Józefa Jarzębowskiego.

Co jeszcze zobaczyć na terenie sanktuarium

Kościół św. Doroty

Mniejszy, historyczny kościół, w którym obraz znajdował się przez ponad sto lat. Wiele osób zaczyna tu pielgrzymkę.

Golgota

Sztuczne wzgórze z drogą krzyżową, grotami i kaplicami, budowane od lat 70. XX wieku. Kamienie, rzeźby i tablice przypominają o męce Chrystusa i o cierpieniach Polaków w historii.

Las grąbliński

Kilka kilometrów od bazyliki leży las, w którym — według tradycji — zaczęła się historia obrazu. Stoją tu kaplice i miejsca modlitwy, a cisza lasu bardzo kontrastuje z ruchem wokół bazyliki. Warto przejść tam pieszo lub podjechać.

Dzwonnica i tereny zielone

Z wieży i okolicznych tarasów rozciąga się widok na jezioro i całe założenie. Teren sanktuarium jest rozległy i dobrze przystosowany do spacerów, także z dziećmi.

Informacje dla pielgrzymów

Sanktuarium prowadzą księża marianie. W ciągu dnia odprawianych jest wiele Mszy Świętych, w bazylice i w kościele św. Doroty, a przy sanktuarium działa całodzienny dyżur spowiedników. Aktualny porządek nabożeństw i godziny otwarcia obiektów sprawdzaj na oficjalnej stronie sanktuarium, bo zmieniają się sezonowo.

Na miejscu są domy pielgrzyma z noclegami, punkty gastronomiczne i informacja dla grup. Grupy zorganizowane powinny wcześniej zgłosić przyjazd.

Jak dojechać i gdzie zaparkować

Licheń Stary leży w Wielkopolsce, ok. 15 km na północ od Konina. Najwygodniej dojechać samochodem — z autostrady A2 (zjazd Konin) drogami lokalnymi przez Ślesin. Do Konina można przyjechać pociągiem, a dalej autobusem lub taksówką. Przy sanktuarium są duże parkingi dla samochodów i autokarów.

Ile czasu zarezerwować

Na bazylikę i kościół św. Doroty wystarczą 2 godziny, ale żeby przejść Golgotę i odwiedzić las grąbliński, potrzeba pół dnia. Wiele grup łączy Licheń z noclegiem w domu pielgrzyma i wieczorną modlitwą.

W okolicy

• Ślesin i jeziora konińskie — dobre miejsce na odpoczynek po pielgrzymce.
• Gniezno — pierwsza stolica Polski i katedra z relikwiami św. Wojciecha, ok. 60 km na zachód.
• Niepokalanów i Warszawa leżą dalej na wschodzie — zob. Niepokalanów.

Ciekawostki

• Obraz Matki Bożej Licheńskiej ma niewielkie wymiary — w porównaniu z ogromem bazyliki jest niemal miniaturą.
• Przed bazyliką może się zgromadzić około ćwierć miliona osób.
• Bazylikę uznano za jedno z wotów Kościoła w Polsce na Wielki Jubileusz Roku 2000.

Mapa

Otwórz w OpenStreetMap · Wyznacz trasę

Galeria

Przewodniki i trasy z tym miejscem

• 10 najpiękniejszych sanktuariów w Polsce10 miejscOd jasnogórskiego klasztoru po barokową Świętą Lipkę — dziesięć sanktuariów, które zachwycają architekturą, krajobrazem i atmosferą modlitw…
• Najważniejsze sanktuaria maryjne w Polsce13 miejscPrzewodnik po polskich miejscach kultu Matki Bożej — od Jasnej Góry przez Licheń i Gietrzwałd po Kodeń i Ludźmierz. Historie obrazów, koron…
• Sanktuaria na weekend14 miejscPomysły na dwudniowe wyjazdy z modlitwą i odpoczynkiem — z Krakowa, Warszawy, Wrocławia, Katowic i z wakacji na Mazurach lub Podhalu.
• Szlak sanktuariów maryjnych4 dni · 5 miejscCztery dni z Matką Bożą: Jasna Góra, Leśniów, Gidle, Licheń i Niepokalanów — szlak przez centralną Polskę.