Św. Grzegorz Wielki, papież i doktor Kościoła

Grzegorz urodził się około 540 roku w Rzymie, w zamożnej rodzinie patrycjuszowskiej o głębokich tradycjach chrześcijańskich — wśród jego przodków był papież Feliks III. Otrzymał staranne wykształcenie prawnicze. Około 572 roku został prefektem Rzymu, czyli najwyższym urzędnikiem miasta.

Mnich

Po śmierci ojca porzucił karierę. Swój rodzinny dom na wzgórzu Celius zamienił na klasztor pod wezwaniem św. Andrzeja, a majątek przeznaczył na fundacje klasztorne i ubogich. Sam został mnichem i prowadził życie modlitwy, ascezy i studium Pisma Świętego. Później wspominał te lata jako najszczęśliwsze w swoim życiu.

Dyplomata

Papież Pelagiusz II wyświęcił go na diakona i wysłał jako swojego przedstawiciela (apokryzjariusza) na dwór cesarski w Konstantynopolu. Grzegorz spędził tam kilka lat, a po powrocie był doradcą papieża.

Papież

W 590 roku, gdy Rzym nękała zaraza, a po śmierci Pelagiusza II lud i duchowieństwo wybrali Grzegorza na papieża. Długo się wzbraniał, ale ostatecznie przyjął wybór. Był pierwszym mnichem na Stolicy Piotrowej. Nazywał siebie „sługą sług Bożych” (servus servorum Dei) — tytuł ten noszą papieże do dziś.

Rządził w niezwykle trudnych czasach: najazdy Longobardów, głód, epidemie. Organizował pomoc dla głodujących z dóbr Kościoła, prowadził rokowania pokojowe, troszczył się o obronę Rzymu. Zreformował administrację majątków kościelnych. W 596 roku wysłał mnicha Augustyna z towarzyszami na misję do Anglosasów, co zapoczątkowało chrystianizację Anglii.

Nauczyciel Kościoła

Grzegorz pozostawił ogromny dorobek: „Regułę pasterską” o obowiązkach duchownych, „Moralia” — komentarz do Księgi Hioba, homilie na Ewangelie, „Dialogi” o świętych Italii (m.in. o św. Benedykcie) oraz ponad 800 listów. Przyczynił się do uporządkowania liturgii rzymskiej. Z jego imieniem tradycja wiąże śpiew gregoriański, choć ostatecznie ukształtował się on później. Z nim związana jest także tradycja „Mszy gregoriańskich” — trzydziestu Mszy odprawianych za zmarłego przez kolejne dni.

Śmierć

Zmarł 12 marca 604 roku i został pochowany w bazylice św. Piotra. Jest jednym z czterech wielkich doktorów Kościoła zachodniego. Jego wspomnienie obchodzimy 3 września, w rocznicę sakry biskupiej (590).