Św. Barbara, dziewica i męczennica

Święta Barbara żyła według tradycji w III wieku w Nikomedii w Azji Mniejszej (dzisiejsza Turcja), choć inne przekazy mówią o Heliopolis. Historycznie wiemy o niej niewiele, ale jej kult jest jednym z najstarszych i najpowszechniejszych w Kościele — zarówno na Wschodzie, jak i na Zachodzie.

Legenda o wieży

Barbara była córką bogatego poganina Dioskura. Ojciec, chcąc ją chronić przed światem i kandydatami do ręki, zamknął ją w wieży. Barbara poznała jednak naukę chrześcijańską i przyjęła chrzest. Gdy ojciec budował dla niej łaźnię z dwoma oknami, kazała dodać trzecie — na cześć Trójcy Przenajświętszej. Wieża z trzema oknami stała się później jej znakiem rozpoznawczym.

Męczeństwo

Gdy ojciec dowiedział się, że córka jest chrześcijanką i nie zamierza wychodzić za mąż, wpadł w gniew. Barbara uciekła, a według legendy skała rozstąpiła się przed nią, dając schronienie. Została jednak zdradzona i schwytana. Namiestnik kazał ją torturować, a w końcu skazał na śmierć. Wyrok wykonał własny ojciec, ścinając ją mieczem. Legenda mówi, że wracającego Dioskura poraził piorun.

Patronka dobrej śmierci

Przed śmiercią Barbara modliła się, aby wszyscy, którzy będą wzywać jej wstawiennictwa, nie umierali nagle, bez sakramentów. Dlatego przedstawia się ją często z kielichem i Hostią, a wzywa jako patronkę dobrej śmierci. Była jedną z Czternastu Świętych Wspomożycieli.

Barbórka

Ponieważ piorun i ogień kojarzyły się z jej legendą, opiekowała się wszystkimi, którzy na co dzień stykają się z niebezpieczeństwem nagłej śmierci: górnikami, artylerzystami, hutnikami, marynarzami. W Polsce jej wspomnienie, 4 grudnia, to Barbórka — święto górników, obchodzone z Mszą, akademiami i karczmą piwną. Przysłowie mówi: „Barbara po lodzie, Boże Narodzenie po wodzie”.