Watykan — Bazylika św. Piotra

Dlaczego warto tu przyjechać

Bazylika św. Piotra to dla katolików miejsce szczególne — świątynia zbudowana nad grobem Apostoła Piotra, którego Chrystus nazwał skałą Kościoła. Tu biją dzwony na wybór papieża, tu odbywają się kanonizacje i najważniejsze liturgie Kościoła powszechnego. Jednocześnie to jedno z największych arcydzieł sztuki świata: kopuła Michała Anioła, Pietà, baldachim i Cathedra Petri Berniniego, mozaiki i pomniki papieży.

Dla Polaków bazylika ma jeszcze jeden wymiar: w kaplicy św. Sebastiana spoczywa św. Jan Paweł II, a przy jego grobie zawsze modlą się pielgrzymi znad Wisły.

Historia

Według tradycji, potwierdzanej przez wykopaliska archeologiczne pod bazyliką, św. Piotr poniósł śmierć męczeńską w Rzymie za panowania Nerona (ok. 64–67 roku) i został pochowany na cmentarzu na wzgórzu Watykańskim. Około 324 roku cesarz Konstantyn zbudował nad jego grobem wielką pięcionawową bazylikę, która przez ponad tysiąc lat była celem pielgrzymek z całej Europy.

Na początku XVI wieku stara bazylika była w złym stanie. Papież Juliusz II rozpoczął w 1506 roku budowę nowej świątyni. Nad projektem pracowali kolejno Bramante, Rafael, Antonio da Sangallo, Michał Anioł — autor kopuły — i Carlo Maderno, który przedłużył nawę i zbudował fasadę. Bazylikę konsekrowano w 1626 roku. Gian Lorenzo Bernini zaprojektował w XVII wieku plac z kolumnadą — symbol Kościoła obejmującego ludzi ramionami.

Tu obradowały Sobór Watykański I (1869–1870) i Sobór Watykański II (1962–1965).

Znaczenie religijne

Bazylika jest jedną z czterech bazylik większych Rzymu i miejscem posługi papieża jako biskupa Rzymu i pasterza Kościoła powszechnego. Pielgrzymi przychodzą tu, by wyznać wiarę przy grobie Piotra, przejść przez Drzwi Święte w latach jubileuszowych, modlić się przy grobach papieży-świętych i uczestniczyć we Mszy z papieżem.

Co warto zobaczyć

Pietà Michała Anioła

Pierwsza kaplica po prawej. Marmurowa rzeźba Maryi trzymającej ciało Syna, wykonana przez 24-letniego Michała Anioła — jedyne dzieło, które artysta podpisał.

Grób św. Jana Pawła II

W kaplicy św. Sebastiana, po prawej stronie nawy. Od 2011 roku spoczywa tu ciało papieża-Polaka. Pielgrzymi zatrzymują się na krótką modlitwę — porządkowi dbają o płynny ruch.

Baldachim i Konfesja

Nad ołtarzem papieskim wznosi się brązowy baldachim Berniniego o wysokości ok. 29 metrów. Pod nim, w Konfesji, schodzi się w stronę grobu św. Piotra.

Cathedra Petri

W absydzie — monumentalna kompozycja Berniniego otaczająca drewnianą katedrę, symbol nauczycielskiego urzędu papieża. Nad nią witraż z gołębicą Ducha Świętego.

Posąg św. Piotra

Średniowieczny brązowy posąg przypisywany Arnolfowi di Cambio; stopa świętego jest wytarta dotknięciami i pocałunkami pielgrzymów.

Groty Watykańskie

Pod posadzką bazyliki znajdują się groby wielu papieży, m.in. Benedykta XVI.

Kopuła

Na kopułę można wejść (częściowo windą, potem schodami — kilkaset stopni). Z góry rozciąga się panorama Rzymu i placu św. Piotra.

Nekropolia pod bazyliką (Scavi)

Wykopaliska ze starożytnym cmentarzem i miejscem grobu św. Piotra można zobaczyć tylko z przewodnikiem, po wcześniejszej rezerwacji w Biurze Wykopalisk.

Architektura

Bazylika ma długość ok. 190 metrów, a kopuła sięga 136 metrów nad posadzkę. To jeden z największych kościołów świata. Wnętrze łączy renesansową monumentalność z barokową teatralnością: kolorowe marmury, złocenia, mozaiki zastępujące obrazy (by przetrwały wilgoć) i ogromne figury założycieli zakonów w niszach filarów.

Informacje dla pielgrzymów

• Wejście do bazyliki jest bezpłatne, ale prowadzi przez kontrolę bezpieczeństwa — kolejka bywa długa.
• Obowiązuje skromny ubiór: zakryte ramiona i kolana.
• Msze Święte odprawiane są przy ołtarzach bocznych wiele razy dziennie, w różnych językach, także po polsku w określone dni.
• Bilety na audiencje generalne (środy) są bezpłatne i wydaje je Prefektura Domu Papieskiego.

Godziny otwarcia, wejście na kopułę i zasady zwiedzania sprawdzaj na stronie basilicasanpietro.va — zmieniają się zależnie od uroczystości.

Jak dojechać

Bazylika stoi przy placu św. Piotra. Najbliższa stacja metra to Ottaviano (linia A), skąd idzie się ok. 10 minut. Z centrum Rzymu dojdziesz Via della Conciliazione od Zamku św. Anioła. Samochodem nie warto — centrum ma strefy ograniczonego ruchu.

Ile czasu zarezerwować

Sama bazylika — 1–1,5 godziny; z kopułą i grotami — 2–3 godziny. Muzea Watykańskie z Kaplicą Sykstyńską to osobne, całodniowe zwiedzanie.

W okolicy

• Muzea Watykańskie i Kaplica Sykstyńska.
• Zamek św. Anioła.
• Pozostałe bazyliki papieskie — zob. Lateran, Santa Maria Maggiore, św. Paweł za Murami.

Ciekawostki

• Pietà to jedyna rzeźba podpisana przez Michała Anioła — podpis jest na szarfie na piersi Maryi.
• Wnętrze ozdobione jest mozaikami, które z daleka wyglądają jak obrazy olejne.
• Na posadzce nawy zaznaczono długości największych kościołów świata dla porównania.

Mapa

Otwórz w OpenStreetMap · Wyznacz trasę

Galeria

Przewodniki i trasy z tym miejscem

• Najważniejsze bazyliki Rzymu4 miejscaCztery bazyliki papieskie — św. Piotra, św. Jana na Lateranie, Matki Bożej Większej i św. Pawła za Murami — i to, co warto wiedzieć, by prz…
• Najważniejsze miejsca pielgrzymkowe Europy15 miejscRzym, Asyż, Lourdes, Fatima, Santiago de Compostela, Mariazell, Altötting i inne — przewodnik po sanktuariach, które od wieków przyciągają …
• Miejsca święte we Włoszech15 miejscRzym, Asyż, Padwa, Loreto, San Giovanni Rotondo, Monte Sant'Angelo, Pompeje, Cascia, Lanciano, Orvieto i Manoppello — przewodnik po najważn…
• Miejsca związane ze św. Janem Pawłem II9 miejscOd chrzcielnicy w Wadowicach po grób w Bazylice św. Piotra — przewodnik po miejscach, które ukształtowały Karola Wojtyłę i które on sam odw…
• Cztery bazyliki papieskie Rzymu2 dni · 4 miejscaDwa dni w Rzymie: Bazylika św. Piotra, Santa Maria Maggiore, Lateran ze Świętymi Schodami i św. Paweł za Murami.
• Sanktuaria włoskie7 dni · 11 miejscTydzień we Włoszech: Padwa, Loreto, Lanciano, Manoppello, San Giovanni Rotondo, Monte Sant'Angelo, Pompeje, Rzym i Asyż.